بر اساس واقعیتی که در اطراف و جامعۀ امروز می‌بینم، مواردی مثل افسردگی، بیش‌فعالی کودکان و امثالهم، علیرغم اینکه مباحث جدی و پیچیده‌ای در علم روانشناسی محسوب میشن، ولی به‌نظرمیرسه از آسیب مُدهای بیمارشناسی امروزی در امان نبوده و بیشتر تبدیل به نوعی برچسب رفتاری شدن.

بطورمثال یک کودکِ از دید دیگران شلوغ و حتی بی‌ادب :

در یک خونوادۀ ثروتمند و  باکلاس(!) دارای برچسب بیش فعال؛ و در یک خونوادۀ متوسط، دارای برچسب خرابکار و شلوغ می‌باشد که این برچسب، در یک خونوادۀ فقیر و ضعیف از نظر اقتصادی و اجتماعی احتمالاً تا رسیدن به مقام و منزلت کرّه‌خر عقده‌ای هم خواهد رسید!

یا عنوان نه چندان جالبِ فضول برای کودک تولدیافته در خونواده‌ای معمولی، احتمالاً برای همون کودک اما در یک خونواده مثلاً باکلاس، همراه با لقب زیبای کنجکاو خواهد بود.

بارها شاهد بودیم جوانی که بر اثر هزار و یک عامل و فشار خارجی، در مقطعی رفلکس و عکس‌العمل خاصی از خودش بروز داده (مثل خشم و عصبانیت) بازهم تعیین‌کنندۀ برچسب این عارضه با طبقۀ خونوادگیش ارتباط مستقیمی داشته، یعنی:

اگه توی این خونواده بزرگ شده باشه تبدیل میشه به روانی و بزهکار

و اگه فرزند اون یکی خونواده باشه احتمالاً دچار افسردگی و وسواس! (و مادر هم قربونش خواهد رفت)

فکر میکنم دهها مثال مشابه رو همگی با چشم خود دیدیم و لمس کردیم.  گویا بالارفتن سوادِ ظاهری (فارغ از کیفیتش) و کمی ثروت و رفاه بیشتر برای بعضی از خونواده‌ها، اسم بیماری و ناهنجاری‌ها رو هم تغییر میده.

چندوقت قبل جوانی از آشناهای دور، در خونواده ای ثروتمند و مثلاً باکلاس دچار ایست قلبی شد و فوت کرد. خدا رحمتش کنه. آقای محترم آورندۀ این خبر ( که البته خودش هم یک عُمر در توهّم خودفرهیخته‌انگاری زندگی کرده بود) علت مرگ این جوان عزیز رو درس خوندن بیش‌ازحد عنوان کرد! یعنی یک مرگ پر افتخار احتمالاً در راستای پیشرفت علم و دانش برای جهانیان.

یقین دارم اگه همین مرحوم، فرزند خونوادۀ دیگری بود، احتمالاً هنوز جنازه‌اش به پزشکی قانونی نرسیده، علت فوتش توسط ملت عزیزمون (پزشکان و قضات همیشه در صحنه) اوردوز موادمخدر تشخیص داده می‌شد!

باری

تا مدتی قبل، تصوّرم بر این بود که با مُردن، همه‌چیز تموم شده و راحت می‌شیم. ولی الان می‌بینم که حتی عنوان علت مرگ ما آدم‌ها هم یه جورایی به وضع خونوادگیمون ربط پیدا کرده و برچسب‌گذاری میشه.

 

 

(بازنویسی از وبلاگ قبلی)